1العولمه هی سبب رئیس فی التّغییر الاجتماعی والاقتصادی والثّقافی والسّیاسی، فی أنحاء العالم، فقد أصبحت تشکّل فضاءً واسعًا یضمّ جمله من الحقائق والقیم تطال مختلف شؤون الحیاه للإنسان. لقد أدت عملیّه العولمه، من ناحیه، إلی زیاده المعرفه الإنسانیّه وتقویه العلاقات الدّولیّه، ولکنّها من ناحیه أخری طرحت تحدیّات جدلیّه تتعلّق بالقضایا الثقافیّه والسّیاسیّه والاقتصادیّه. فی غضون ذلک، یعدّ تلاقی الأدیان وتعزیز مکانه الفکر الدینی من مزایا مشروع العولمه؛ لذلک، فإنّ مراجعه النّصوص الدینیّه والثقافیّه الدینیّه تقودنا إلی حقیقه لا یمکن إنکارها وهی أنّ دین الإسلام هو دین عالمی، حاول فی تجربته التاریخیّه أن یصبح عالمیًا. لقد طرح الإسلام قضیه العولمه وتشکیل مجتمع عالمی وحکومه عالمیّه، الأمر الذی أکّده المؤسس العظیم للثوره الإسلامیّه فی إیران الإمام روح الله الموسوی الخمینی(قده). إنّ إیدیولوجیّه الإسلام قادره علی خلق نظام جدید فی العلاقات بین الأمم، یقوم علی الإنسانیّه والروحانیّه، ویمکن القول إنّه أوّل من أوجد محاکاه بین فکره العولمه وتکوین مجتمع عالمی. فمن بین التّعالیم الإسلامیّه، هناک أسس فکریّه ونظریّه قویّه وشامله تتعلّق بحقوق الأسره من حیث تعزیز المکانه الحساسّه والمهمّه للأسره، والتی إذا کانت دینامیکیّه ومستخرجه بلغه الیوم، یمکنها أن تکون مناره مشرقه للعائلات فی العصر الراهن. فی هذا البحث، وبطریقه وصفیه تحلیلیّه واستنتاجیّه، سنقوم بتحلیل استراتیجیات الاستخدام الصحیح لمشروع العولمه، بحسب کلام القائد الأعلی للثوره الإمام الرّاحل الخمینی، ثم نشرح إمکانیّات عولمه حقوق الأسره الإسلامیّه. مثل استخدام الاجتهاد الدینامیکی، وضروره الاهتمام بمقاصد الشریعه فی قانون الأسره، ومبدأ المصلحه فی إحداث التطورات القانونیه، وضروره توسیع وتطویر الفقه الحکومی.

مقدمه و هدف پژوهش: احساس تعلق به مکان، سبب شکل گیری پایگاه وجودی در افراد می گردد و دارای درجات متفاوتی در ابعاد اجتماعی و کالبدی است. هدف پژوهش حاضر دسته بندی عوامل کالبدی موثر بر شکل گیری این احساس، در مجتمع مسکونی است. روش پژوهش: رویکرد این پژوهش، تحلیلی توصیفی بوده و از ابزار مصاحبه در پیشبرد اهداف استفاده شده است. برای پاسخ به این مهم، سه مجموعه مسکونی الغدیر، ابریشم وتک ماسوله در شهر رشت انتخاب و با روش بررسی های اسنادی و میدانی، دیدگاه متفاوت ساکنین این مجتمع ها طی پرسشنامه هایی در حیطه عناصر کالبدی حس تعلق به مکان جمع آوری گردید و در نهایت با نرم افزار spss مورد تحلیل قرار گرفت. با توجه به نامحدود بودن جامعه، تعداد حجم نمونه براساس فرمول حجم بهینه کوکران، برابر با 384 نفر به دست آمد. سپس، پرسشنامه اصلی با 35 سؤال بین 390 نمونه اجرائی شد. یافته ها: نتایج حاصل از یافته ها حاکی از این امر است که راهبرد های کالبدی در طراحی محیطی مانند: وضوح کالبدی، تنوع عملکردی، فضا های خاطره انگیز جمعی، مبلمان شهری و فضای سبز به ترتیب با ضرایب 084/0، 119/0، 193/0، 084/0 و 087/0. نتیجه گیری: سطح معنا داری کمتر از 05/0همبستگی مستقیم با افزایش احساس تعلق به مکان دارند.

توسعه معدنی-صنعتی در ایران مرکزی به مثابه قوه محرکه توسعه و رشد همه جانبه بخش های اقتصاد منطقه ای و ملی از سال های گذشته برگزیده شده است؛ درحالی که در گام های نخستین به ویژگی های محیط شکننده و آسیب پذیر این منطقه کمتر توجه شد و آینده نگری ارزیابی اثرات این الگوی توسعه و پروژه ها به مسئله ای مغفول بدل شد. در همین راستا پژوهش حاضر با استفاده از روش های برنامه ریزی راهبردی، به دنبال جست وجوی راهبردهای متناسب برای کاهش اثرات منفی این الگوی توسعه و پروژه ها می باشد. این پژوهش از منظر ماهیت در رده پژوهش های کاربردی و توسعه ای و از منظر روش در رده پژوهش های توصیفی-تحلیلی قرار دارد که با استفاده از مدل SWOT و QSPM به برنامه ریزی راهبردی اثرات مجتمع چادرملو بر سکونتگاه های شهرستان بهاباد مبادرت نموده است. نتایج حاصله نشان می دهد از منظر برنامه ریزی راهبردی، محدوده پژوهش در موقعیت تهاجمی قرار دارد. در این موقعیت با اجرای راهبردهای متناسب باید کوشش شود با استفاده از نقاط قوت از فرصت های خارجی بهره برداری کند. در همین راستا راهبرد مناسب در زمینه توسعه پایدار در منطقه، بهره گیری از طرح های اشتغال زا و استفاده از توان و پتانسیل مجتمع چادرملو با تکیه بر نیروهای بومی و افراد آسیب دیده بر اثر خشکسالی می باشد که در کنار راهبردهای مکمل و تکمیلی می تواند توسعه ای مناسب را در پی داشته باشد.

تأثیرات و کارکردهای متنوعی برای فضاهای سبز و طبیعی شهری برشمرده شده است که یکی از این تأثیرات افزایش تعاملات ساکنان و همسایگان است. اهمیت این موضوع تا حدی است که امروزه توجه به طبیعت و فضاهای سبز شهری و اعمال سیاست هایی که مردم شهرها را از مشکلاتی مانند انزوا برهاند و باعث ارتباط ساکنان با یکدیگر شود، از مهم ترین وظایف نهادهای شهری است. در این تحقیق دو مجتمع مسکونی اکباتان تهران و پردیسان قم به عنوان نمونه موردی انتخاب شده اند و هدف، ارزیابی نقش طبیعت بر روابط همسایگی در این دو مجتمع مسکونی است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و نتایج به دست آمده از 383 پرسش نامه با استفاده از آزمون T نشان می دهد در ارتباط با روابط همسایگی، امتیاز مجتمع مسکونی اکباتان برابر با 3. 08 و امتیاز مجتمع مسکونی پردیسان برابر با 2. 66 حاصل شده است و در ارزیابی رضایت از طبیعت و فضاهای سبز، امتیاز اکباتان 3. 81 و پردیسان 2. 61 به دست آمده است. در بررسی رابطه دو متغیر طبیعت با تعاملات همسایگی، نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان می دهد رابطه مثبت و معناداری بین این دو متغیر وجود دارد به طوری که ضریب کلی به دست آمده برابر با 0. 669 بوده است. این مقدار در اکباتان 0. 684 و در پردیسان 0. 516 به دست آمد که نشان از وجود رابطه قوی تر بین این دو متغیر در مجتمع مسکونی اکباتان است. در نهایت در ارزیابی میزان تأثیرگذاری طبیعت و فضاهای سبز بر تعاملات همسایگی، مقدار ضریب تعیین به دست آمده برای اکباتان 0. 717 و پردیسان نیز 0. 384 بوده است. در مجموع ضریب تعیین یافته های حاصل از 383 پرسش نامه با مقدار خطای 0. 000 برابر با 0. 627 حاصل گردید که تأیید کننده تأثیرات مثبت طبیعت و فضاهای سبز بر روابط و تعاملات همسایگی بوده است.

سواحل یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری هستند که امروزه تعداد بسیاری از گردشگران را به سوی خود جلب می کند، و از راه های مناسب برای بهره برداری تفریحی راحت تر و مطمئن تر از این جاذبه طبیعی، ایجاد مجتمع های گردشگری ساحلی می باشد که در کشور ما نیز مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این پژوهش، ارزیابی عملکرد «مجتمع گردشگری ساحلی مروارید خزر» به منظور مشخص نمودن مزیت ها و نارسائی ها و ارائه پیشنهاد برای بهبود خدمات گردشگری در مجتمع فوق است. مجتمع گردشگری مروارید خزر در ساحل دهستان حاجی بکنده از توابع شهرستان رشت بوده و دارای امکانات اقامتی، پذیرایی، محل بازی کودکان و طرح شنا و برخی خدمت دیگر است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی و تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات میدانی (مشاهده، مصاحبه، تکمیل پرسش نامه) و مرور برخی اسناد، جمع آوری شده است. حجم نمونه با توجه به مشخص نبودن جامعه آماری، 400 نفر در نظر گرفته شده است. آزمون فرضیه با استفاده از نرم افزار spss و با آزمون t تک متغیره انجام شده است. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که بیشترین میزان گردشگران ورودی به مجتمع، ساکنان شهرستان رشت و دیگر شهرستان های استان و بخصوص شهرستان های همجوار هستند. اکثر امکانات موجود از نظر کمی، کیفی و تنوع، پاسخگوی نیاز گردشگران نیست و همین موضوع یکی از دلایل مهم در کمتر بودن سهم گردشگران خارج از استان و کوتاهی مدت اقامت گردشگران در مجتمع است. مجتمع توان محیطی برای تجهیز بیشتر و بهتر را دارد و می توان با افزایش تنوع و کیفیت خدمات و همچنین جاذبه های جنبی، شرایط را برای جذب بیشتر گردشگر به خصوص از استان های دیگر فراهم کرد.

هدف اصلی برنامه های توسعه نواحی روستایی دستیابی به الگویی مناسب برای توزیع سکونتگاه ها، امکانات و فعالیت ها بر اساس ظرفیت های سرزمین است. در سال های اخیر، توسعه شهرهای کوچک از طریق ارتقای روستاها به شهر، به عنوان یکی از سیاست های اصلی بهبود کیفیت زندگی نواحی روستایی در ایران مورد توجه قرار گرفته است و در این مسیر طی چند دهه اخیر، تعداد زیادی از نقاط روستایی به شهر ارتقا یافته اند. بنابراین هدف تحقیق حاضر بررسی نقش مجتمع های سکونتگاهی بر توسعه روستایی بوده است. روش تحقیق توصیفی و با استفاده از ابزار پرسشنامه و مصاحبه با ساکنان بوده است. جامعه آماری ساکنان مجتمع مسکونی علی اکبر و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 388 نفر برآورده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS20 انجام شد. نتایج تحقیق نشان می دهد که در مجموع، ارتقای خدمات در مجتمع سکونتگاهی باعث بهبود چشمگیر کیفیت زندگی و توسعه روستایی شده است.

مجتمع های مسکونی به عنوان پیچیده ترین و اساسی عملکرد، در عرصه معماری قرن بیستم به حساب آمده و می توانند تاثیرات بسیار زیادی بر رفتار ساکنین و روابط آنها در پی داشته باشند، در این رابطه بررسی میزان رضایت از یک مجتمع و تاثیر آن بر روابط افراد و با اهداف: 1) شناخت عوامل موثر بر رضایت، 2) بررسی میزان رضایت از یک محیط، 3) کشف رابطه بین میزان رضایت از یک محیط و تاثیر آن محیط بر روابط افراد مد نظر قرار گرفته است که به نوعی جزو تحقیقات بنیادین - کاربردی بوده و بر اساس این فرضیه تدوین گردیده است که «احساس رضایت از یک محیط می تواند سبب تاثیرات مثبت محیط در روند روابطی که در آن محیط در حال شکل گیری و انجام است گردد.»در ادامه جهت آزمون فرض مربوط اطلاعات رد قالب 2520 داده آماری جمع آوری و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج به دست آمده، حاکی از وجود رابطه قوی بین میزان رضایت از یک مجتمع و تاثیر آن بر روابط افراد بود.

مجتمع های تجاری از جمله پدیده های نوین در توسعه شهری دهه های اخیر هستند که در سطح شهر تهران نیز مورد توجه جدی قرار گرفته اند. چنین پدیده هایی در شهر، دارای اثرات قابل توجه بوده و برای شناسایی اثرات و برنامه ریزی برای آنان ضروری است ماهیت پدیده و انواع گونه های آن مورد تحلیل قرار گیرند. پژوهش حاضر درصدد پاسخ به این سوال است که معیارهای دسته بندی مجتمع های تجاری در ادبیات جهانی چیست و معیارهای مطرح شده در خصوص گونه بندی مجتمع های تجاری تا چه اندازه منطبق بر مجتمع های تجاری در شهر تهران بوده است. بدین منظور مجتمع تجاری کوروش واقع در منطقه 5 شهرداری تهران به عنوان نمونه موردی این پژوهش انتخاب گردیده است. این مجتمع تجاری دارای ویژگی هایی نظیر کالای تخصصی، فضای تفریحی و. . . است که مجموعه ویژگی های مجتمع های تجاری را همزمان دارد. در قالب فرایند و روش تحقیق این پژوهش، ابتدا معیارهای ریخت شناسی براساس ادبیات موضوع تدوین و تبیین شدند. باتوجه به معیارهای مطرح شده در مبانی نظری و ادبیات موضوع، از طریق پرسشنامه و برداشت محلی اقدام به جمع آوری و تحلیل اطلاعات گردید. تحلیل داده ها نشان داد که ریخت شناسی مجتمع تجاری کوروش، شامل ویژگی های چندگونه از مجتمع های تجاری است. وجود کالای تخصصی، حوزه زمانی موثر 40 دقیقه، اولویت استفاده از فضای تفریحی به جای خرید و ساختار ترکیب صنوف، متفاوت از نمونه های جهانی است. بر این اساس، آنچه امکان ساخت مجتمع های تجاری با شرایط متفاوت از نمونه های جهانی را ممکن می سازد، ضوابط ساخت و ساز پیش بینی شده در طرح تفصیلی تهران و فقدان قوانین و ضوابط مختص مجتمع های تجاری است. با ارائه چند شاخص محدود، نظیر تراکم ساختمانی و ارتفاع ساختمان، نمی توان نسبت به احداث مجتمع های تجاری اقدام کرد. متغیرهایی نظیر حوزه کشش، تاثیرات و معیارهای فضایی موثر بر پیرامون مجتمع تجاری می توانند در ریخت شناسی مجتمع های تجاری اثرگذار باشند.